හුදකළා දුම්රිය මඟේ ඉදිවුණු පුදබිමක වගතුග

 

උඩරට මාර්ගයේ ඔහිය ඉදල්ගස්හින්න අතර පිහිටි කෝවිලේ කතාව

කඳුකර මාර්ගයේ බොහෝ දුම්රිය ගමන් වල යෙදී තිබුණද, මේ සුවිශේෂී පාරිසරික කලාපයේදී  එක් බිංගෙයකින් ඊළඟ බිංගෙයට පිවිසෙන හැටි දැකගන්නට වුවමනාවෙන් පමණක් යන බොහෝ අතීත දුම්රිය ගමන් වලදී එම කෝවිල දැකගන්නට මගේ දෑස් පිං කර තිබුණේ නැත. මේ කෝවිල ගැන මට මුලින්ම විස්තර කීවේ 2014-2016 කාලසීමාවේ ඔහිය දුම්රිය මාර්ග කොට්ඨාශයේ අධික්ෂණ කළමනාකරු ලෙස කටයුතු කළ ඇන්ටන් විරෝෂාන් වික්‍රමරත්න මහතාය. ඔහු දැනට ප්‍රධාන මාර්ගයේ මධ්‍යම කොට්ඨාශයේ ප්‍රධාන දුම්රිය මාර්ග අධීක්ෂණ කළමණාකරු ලෙස කටයුතු කරයි. 

ඔහු විසින් ඒ ස්ථානයේ පිහිටා තිබූ, 1890 දශකයට අයත් වල්වැදී තිබූ පැරණි සුවිශේෂී සොහොනක් ගැන කරුණු දැන හැඳින, එම කතාව මාධ්‍යයන් වෙත හෙළි කරන අවස්ථාවේ මෙම කෝවිල ගැනද විස්තර මා වෙත කීවේය. ඔහිය ඉදල්ගස්හින්න අතර මාර්ග කොටසේ  අංක 24 බිංගෙයත් අංක 25 බිංගෙයත් අතර අංක 24 බිංගෙයට ආසන්නව දකුණු පැත්තේ උස් ෆයිනස් වනාන්නතර බිමක දුම්රිය මාර්ගයට ආසන්නව පිහිටි මෙම කෝවිල කෙතරම් ඉපැරණිදැයි කීමට සාක්ෂය නැතත්, පවතින විශ්වාසයන් අනුව එම කෝවිල දුම්රිය මාර්ගය තරම්ම පැරණියැයි කිව හැකිය. 

දුම්රිය සේවකයින් විසින් පුදපූජා පවත්වන්නට හුරු වුණු ආගමික ස්ථාන, කුඩා සුරුවම්,  දේවරූප ගණනාවක් දුම්රිය මාර්ග චාරිකා වලදී දැකගන්නට ලැබී ඇති අතර ඒ්වායෙන් බොහොමයක් පසුකාළීනව  සාමාන්‍ය ජනතාවගේ පුදපූජා පවත්වන හෝ ඇදහිළි ස්ථාන බවට දියුණුවට පත්ව තිබේ. මරදානේ අතීත දකුණු සංඥා කුළුණ පිහිටි ස්ථානයේ ගොඩනැඟී  පසුකාළීනව ජනාකීර්ණ වූ සුප්‍රකට ශ්‍රී කෛලේශ්වරම් කෝවිල ද හින්දු සම්භවයක් සහිත දුම්රිය සේවකයින්ගේ මැදිහත්වීමෙන් ගොඩනැඟී සංවර්ධනය වූයේයැයි විශ්වාස කරන දුම්රිය මාර්ග සංස්කෘතිය සමඟ බැඳුණු පූජනීය ස්ථානයකි. 

නානුඔයට ආසන්නව දුම්රිය මඟෙහි තේ වත්තක පිහිටි කතෝලික සුරුවමද,  අංක 18 බිංගෙය ආසන්නයේ ඇති බුදුමැදුර සහ කතරගම දේවාලයද, ඉදල්ගස්හින්නට ආසන්නව දුම්රිය මාර්ගය ආසන්නයේ අලුතෙන් ගොඩනඟා ඇති කුඩා චෛත්‍යයද, අංක 14 බිංගෙය ආසන්නයේ සහ නාවලපිටිය සේලම් පාලම අසළ කුඩා කුඩා කෝවිලද මෙළෙස වරින් වර සමයයන් වල දුම්රිය මාර්ගය ආශ්‍රිතව දුම්රිය මාර්ග සේවකයින් විසින් ගොඩනැඟූ  පුදපූජා ස්ථානයන්ය. තවත් මෙවැනි චූල පූජනීය ස්ථාන දුම්රිය මාර්ග කම්කරුවන්ගේ වුවමනාව මත ගොඩනැඟී පවත්වාගෙන යනවා වන්නට පුළුවන. 

මෙවැනි චූල සම්ප්‍රදායයන්, මහා සම්ප්‍රදායයන් බවට පත්කිරීමට කිසිදු විටෙක උත්සාහ නොකළ යුතු අතර මෙම ලිපියෙන් උත්සහ දරණුයේ එවැනි සම්ප්‍රදායයන් බිහිවීමට අදාළ කාරණා සහ ඒවායේ පවතින වර්තමාන සහ අතීත සම්ප්‍රදායයන් ගැන අවබෝධයක් ලබාදීමට උත්සහ ගැනීමක් පමණි. මේ ආකාරයේ ඇදහිලි සහ විශ්වාස ලංකාවට පමණක් උරුම වූ ඒවා නොවන අතර, යාබද ඉන්දියාවේද, වෙනත් පෙරදිග සහ අපරදිග රටවලද ඔවුනගේ රටට සහ ආගමට අදාළව මෙවැනි "සංහිඳ" ඉදිව තිබෙන ආකාරය හඳුනාගත හැකිය.

ලංකාවේ සුන්දරම දුම්රිය මාර්ගය වන උඩරට දුම්රිය මාර්ගයේ දුම්රිය මඟියෙකුට දැනෙන සුන්දරත්වය දුම්රිය මාර්ගයේ සේවය කරන මාර්ග අංශයේ සේවකයෙකුට විඳින්නට ඉස්පාසුවක් ඇත්තේ නැත. මඟියෙකුට පවා කඳුකර දුම්රිය මඟේ දැනෙන සුන්දරත්වය පරයා ගුප්ත, හුදකළා හැඟීම් මතුවන දුම්රිය මාර්ග කොටස ඇරඹෙන්නේ පට්ටිපොළ පසුකොට බදුල්ල දෙසට පල්ලම් බසින්නට පටන්ගන්නා තැන සිටය. එම ගුප්ත මාර්ග කොටස අවසන් වන්නේ හපුතලේ දුම්රියපොළට මදක් මෙපිටින් පිහිටි GLANORRE වතු වේදිකාව අසළිනි. ස්ථාන දෙක තුනකදී හැරෙන්නට මිනිස් පහසින් බෙහෙවින්ම ඈත්ව පිහිටි මේ දුම්රිය මාර්ග කොටසේ දුර දළ වශයෙන් කිලෝමීටර් 20ක් පමණ වේ.  ඒ අතරින් ද, වඩාත්ම ගුප්ත, හුදකළා සහ අනතුරුදායකම දුම්රිය මාර්ග කොටස ලෙස සැළකිය හැක්කේ ඔහිය දුම්රිය පොළේ සිට ඉදල්ගස්හින්න දක්වා වන කිලෝමීටර් 14ක දුම්රිය මාර්ග කොටසයි. ගල්බොඩ සිට වටවල දක්වා මාර්ග කොටසද ඉහතින් දැක්වූ මාර්ග කොටසට වඩා අඩු අවදානමක්, ගුප්ත බවක් සහ අනාරක්ෂිත හැඟීමක් ඇති කරන දුම්රිය මාර්ග කොටසක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය. 

1880 දශකයේ මෙම කලාපයේ දුම්රිය මාර්ගය ඉදිකිරීම ආරම්භ වූ සමයේ සිට  1980 දශකය පසුවන තුරුම මෙම මාර්ග කොටසේ බහුලව සේවය කළෝ ඉන්දියානු සම්භවයක් සහිත දමිළ සේවකයින් සහ ඔවුනගේ දරු පරම්පරාවන්ය. පසුකාළීනව සිදුවූ විවෘත බඳවාගැනීම් සමඟ දැනට මාර්ග අංශයේ රාජකාරී වල සිංහල සේවකයින් බහුල වුවද, තවමත් වතු දෙමළ සම්භවයක් සහ දකුණු ඉන්දියානු අක්මුල් සහිත යැයි පැහැදිළිව හඳුනාගත හැකි දෙමළ - සිංහල මිශ්‍ර සේවකයින්ද මෙම මාර්ග කොට්ඨාශ වලදී නිරන්තරව හමුවේ. ඒ් නිසා බෞද්ධ ඇදහිළි වලට වඩා ප්‍රබලව හින්දු ඇදහිලි කෙරෙහි යොමුවීමේ සංස්කෘතියක් මේ කළාපයේදී හඳුනාගත හැකිය. 

ගතවූ වසර සියයකට අධික කාලයේදී දුම්රියට සහ දුම්රිය හා බැඳුණු අනතුරුවලට අමතරව, මෙම කළාපයේ  දුම්රිය මාර්ග කම්කරුවන්ගේ ජීවිත බිළිගත් සෙසු සාධකයන් ගණනාවකි. නිරන්තරව උකුසු ප්‍රහාරයට ලක්වන දෙබර කූඩු, බමර කූඩු බහුලව පිහිටි  මෙම කළාපයේ පෙට්රල්මන් රාජකාරියේ, ප්ලේට්ස්මන් රාජකාරියේ, සාවිකරු රාජකාරියේ යෙදෙමින් හුදකළාව ඇවිද යන මාර්ග සේවකයින්ට වසරකදී දෙතුන් වරක්වත් දෙබරුන් සහ බමරුන් මාරාන්තික අත්දැකීම් අත්කර දී තිබේ.  සීතළත් තෙතත් මුසුවූ තණකොළ යහමින් වැවෙන, දුම්රිය මාර්ගයේ සිල්පර අතර බිම කුණකටුවන්ගේ පාරාදීසයකි. කොටි පෙට්රල් ලෙසින් හඳුන්වන රාත්‍රී මාර්ග පරීක්ෂණ රාජකාරිය සම්පූර්ණ කළ යුත්තේ දිවියන්ගේ ගොදුරු බවට පත්වීමේ අවධානම දරාගනිමිනි. රංචු වශයෙන් සැරිසරන වල් ඌරන්ද රාත්‍රි රාජකාරියේදී පට්ටිපොළත්,  ඔහියත්, ඉදල්ගස්හින්නත්  අතර ඇවිද යන දුම්රිය මාර්ග සේවකයින්ගේ ජීවිත අනතුරට ලක්කරන සෙසු සාධකයන්ය. ඉහත අනතුරු වලට අමතරව හදිසි හෘදයාබාධයක්/ ශීතල නිසා හට ගන්නා ආඝාතයක් නොවැළඳුනේ නම් රාජකාරිය අවසානයේ  ආසන්නතම දුම්රිය පොළට ළඟාවනතුරු මිනිස් පුළුටක් හමු නොවන මහ වනයේ දුම්රිය මාර්ග අංශයේ ඉහත දැක්වූ සේවකයින්ට සිය ජීවිත භාරදෙන්නට සිදුව ඇත්තේ තමන් අදහන දෙවියන්ට හෝ ආගමික ශාස්තෘ වරයාට පමණි. 

මේ මහ වනයේ දුම්රිය පාරක් අද්දර කෝවිලක්/ ඇදහිලි ස්ථානයන් ඉදිවූයේ ඇයිදැයි කිසිවෙකු අසන්නේ නම් ‌ඒ වෙනුවෙන් දිය හැකි හොඳම පිළිතුර ඉහත ඡේදයේ ඇතුළත්ව ඇත.  උඩරට දුම්රිය මාර්ගය නොවෙනස්ව තව සියවසක් ක්‍රියාත්මක වන්නේ නම් එම  සියවසක කාලයටම මේ කළාපය සම්බන්ධයෙන් පවතින තත්වය පොදු අත්දැකීමක් වනු ඇත්තේ තංගමලේ අභය භූමියේත්, හෝටර්න් තැන්නේත් සීමා මායිම් තවදුරටත් එළෙසම රැකෙන්නේ නම් පමණි. එම සීමාවන් පටුවූ දිනෙක මෙම දුම්රිය මාර්ගය දෙපස වගාබිම් නිර්මාණය වී සෙසු ප්‍රදේශවල මෙන්ම කෘෂිකාර්මික හෝ ජනාකීර්ණ කලාපයක් හෝ බිහිවනු ඇත.

දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශ වල දුම්රිය මාර්ග රාජකාරියේ නියුතු සේවකයින් සිය රාජකාරියේ පවතින දුෂ්කර භාවයන් නිසාම, ඔවුන්ටම ආවේණික වූ උප සංස්කාතියක් නිර්මාණය කර පවත්වාගෙන යන ආකාරයක් හඳුනාගත හැකිය. ඔවුනගේ කණ්ඩායම් හැඟීම, එකමුතු බව රාජකාරියේදීත් ඉන් පිටතදීත් ශක්තිමත්ව පවතිනු හඳුනාගත හැක්කේ ඔවුනගේ රැකියාවේ පවතින අභියෝගයන් ජයගැනීමට එය අත්‍යාවශ්‍යම කාරණයක් විම නිසා වන්නට ඇත. ඒනිසාම දුෂ්කර ම කළාපයක මාර්ග නඩත්තු කටයුතු වල යෙදෙන දුම්රිය මාර්ග සේවකයින් සිය රාජකාරියේ අභියෝග ජයගැනීමට ඔවුනටම සුවිශේෂ ඇදහිළි සහ විශ්වාස වලට යොමුවූ ආකාරයක්ද හඳුනාගත හැකිය. මෙම කෝවිලද නිර්මාණය වී ඇත්තේ එවැනි ඇදහිළි සහ විශ්වාසයන් මතය. 

සිය කොට්ඨාශවල සේවකයින් බහුතරයකගේ මැදිහත් වීම් මත ඒවුන් විසින් පවත්වන පුදපූජාවන් වෙනස් වේ. බෞද්ධයින් බහුලව වෙසෙන පැති වලදී  පිරිත් පිංකම්ද, රජරට සහ වන්නි කළාපයන්හිදී කිරි ඉතිරවීම් ද, හින්දු සහ කතෝළික සේවකයින් බහුල ප්‍රදේශ වල දේව පූජාවන් ද වරින් වර සංවිධානය වීම් හඳුනාගත හැකි අතර ඔහිය සහ ඉදල්ගස්හින්න අතර පිහිටි මෙම සුවිශේෂි කෝවිලේද වාර්ෂික ආශිර්වාද දේව පූජාවක් සංවිධානය වේ. 

වසර ගණනාවක අතීතයේ සිට සෑම ජනවාරි මසකම මුල් දෙසතියේ දිනයක පවත්වාගෙන එනු ලබන මෙම විශේෂ පූජාව සෙසු දුම්රිය මාර්ග අංශ  සේවකයින් පවත්වන පුද පූජා වලට සාපේක්ෂව වඩාත් සංවිධානාත්මක ස්වරුපයක් ගන්නා අතර එය දැන් ඔහිය කළාපයේ මාර්ග අංශ සේවකයින්ගේ ස්ථිර වාර්ෂික තේවාවක් බවට පත්ව තිබේ. මෙය දැක බලාගැනීමේ වුවමනාවක් පැවැතියද, මෙම උත්සවය සංවිධානය කරන මාර්ග සේවකයින් සමඟ එම පූජාව පැවැත්වෙන දිනය කළින් දැනගැනීමේ හැකියාව ඔහිය ආශ්‍රිතව පවතින දුර්වල ජංගම දුරකථන සංඥාවන් වල  බාධාවන් නිසා වසරින් වසරම කල්ගිය අතර, අඛණ්ඩව තෙවසරක්ම උත්සහ දරා අවසානයේ එය සාර්ථක වූයේ 2022 මෙම වසරේදීය.

වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන "දුම්රිය මාර්ග කම්කරුවන්"ට දේවාශිර්වාදය ලබාදෙන, මාර්ග අංශයේ කම්කරුවන්ගේ කොඩි සහ උපාංග ආශිර්වාදයට ලක්කෙරෙන, ඩක්කු ආසිරි ගන්වන මෙම විශේෂ පූජාව සංවිධානය වන ආකාරය, එය  පැවැත්වෙන ආකාරය සහ එහි ඉතිහාස කතාව ඊළඟ ලිපියෙන් බලාපොරොත්තු වන්න. 

සටහන සහ චාරිකා සංකල්පය - ඥානේන්ද්‍ර ප්‍රදීප් පතිරණ

ඡායාරූප සපයා දුන් සියළු දෙනාට ස්තූතියි!

අපගේ මීළඟ ගවේශනාත්මක සංචාරය සඳහා 076-6642607 අංකයට අමතන්න. හෝ මෙතැනට යන්න.

අබලිව කැබලි වන්නට ගිය "වයිස්රෝයි" යළි උපන් හැටි

ලාංකීය සංචාරක දුම්රිය සංස්කෘතිය එකලු කළ  "විසුරේ " දුම්රියේ මංගල ගමන

සුද්දාගේ කාලයේ ඇරඹී, මනාව පවත්වාගෙන ගිය ශ්‍රි ලංකා දුම්රිය සේවයේ උදාරම් කාලය අවසන් වූයේ 1970 දශකයේ මුල් අවධියේය. එතෙක් මහා පරිමාණ පුද්ගලික සමාගම් සමඟ ගිවිසුම් ගතව සේවාවන් සපයමින් දේශීය ආදායමින් වැඩි ප්‍රතිශතයක් උපයාදුන් ශ්‍රී ලංකා දුම්රිය සේවය නිදහසින් පසු  නිසිලෙස  යාවත්කාලීන නොවීමේ  ආදීනව විඳිමින් මාර්ග ප්‍රවාහනය සමඟ තරඟ කරන්නට නොහැකි වීමෙන්ද,  ජනසතු කරන ලද කර්මාන්තායතන වලට සේවා සැපයිමෙන් ලැබීමට නියමිත හිඟ මුදල් ප්‍රමාණය සිමාව ඉක්මවීමෙන්ද, විවෘත ආර්ථිකය සමඟ ඇරඹි පුද්ගලික ආයතන වල නම්‍යශීලී පාරිභෝගික සේවා සැපයීම හමුවේ රජයේ නීති රෙගුලාසි වල සිරකරුවකු වෙමින්ද කළමණාකරණයේ මඟ හසර නොදකිමින් සිටි අවධියක සිදුවූ එක් යහපත් සංධිස්ථනයකට අවතීර්ණ වූ සුවිශේෂී දිනය 1986 පෙබරවාරි 02දා ය.

එදා උදෑසන 6.30 වන විට කොටුව දුම්රිය පොළ උත්සවශ්‍රීයෙන් ඇළලී ගොස් තිබිණි.  ජාතික නිදහස් උළෙලට තව දින දෙකක් ඉතිරිව තිබුණද ජාතික කොඩිද, විවිධ වර්ණයෙන් යුතු කොඩිද, ඒකාකාරී දුරින් පිහිටි කොඩි කණු වල ඉහළින් උජාරුවට ලෙලදෙමින් තිබිණ. සංචාරක මණ්ඩලයේ අලංකාර පුවරුද අතරින් පතර රඳවා තිබිණි.  1928දී  බේයර් පීකොක් සමාගමේ නිපදවුණු B1A අංක 251 අංක දරන සර් තෝමස් මේට්ලන්ඩ් නමින් විරුදාවලි ලත් වාෂ්ප එන්ජිම පෙරටුකරගත් "විසුරේ" සුඛෝපභෝගී මැදිරි තුනක්ද සහිත සුවිශේෂී දුම්රිය කොටුව දුම්රිය පොලේ තෙවැනි වේදිකාභිමුඛ මාර්ගයෙහි නවතා තිබුණේ සිය මංගල ගමන කොළඹ සිට මහනුවර දක්වා ගමන් කිරීම අරමණු කරගෙන වුවද එය ලාංකිය සංචාරක සේවා සපයන දුම්රිය සේවාවේ දිගු ගමනක ආරම්භය විය.

1984දී බ්‍රිතාන්‍යයෙන් ලංකාවට පැමිණි වාෂ්ප එන්ජින් ලෝලියෙකු වූ ක්ලිෆ් ජෝන්ස් නම් සංචාරකයාගේ රත්මලාන දුම්රිය වැඩබිම සංචාරයට මෙරට දුම්රිය ලෝලියෙකු වූ හේමසිරි ප්‍රනාන්දුගේ සහය පතා ජේ.එෆ් ටුවර්ස් වෙත  පැමිණි ගමන අවසන් වූයේ "Viceroy Special" සුවිශේෂී  සංචාරක දුම්රිය ව්‍යාපෘතිය ඇරඹීමෙනි. වසරකුත් මාස නවයක පමණ කාලයක් තුළ ව්‍යාපෘති වාර්තාවත් රැගෙන සංචාරක අමාත්‍යවරයාගේ සිට සංචාරක මණ්ඩලය දක්වාත්, ප්‍රවාහන අමාත්‍යවරයාගේ සිට දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව, ධාවනාගාර  සහ වැඩබිම් වෙත සිය දහස් වරක් ගිය ගමනක අවසානය 1986 පෙබරවාරි 02දා නම් වූ සුවිශේෂී දිනයෙන් සනිටුහන් විය.

එම සුවිශේෂී දිනයේ එවකට දුම්රිය සාමාන්‍යාධිකරී ජී.පී.එස්. විරසුරිය මහතා ප්‍රමුඛ දුම්රිය දෙපාර්තමෙන්තුවේ ඉහළ පරිපාලන නිළධාරීන්ද, බ්‍රිතාන්‍ය, ප්‍රංශය, ජර්මනිය හා ඕලන්ද තානාපති කාර්යාල නිළධාරින්ද, ජාත්‍යන්තර මාධ්‍යවේදීන්ද "Viceroy Special" දුම්රියේ මංගල ගමන වෙනුවෙන් කොටුව දුම්රියපොළ වෙත පැමිණ  සිටියහ. එවකට සංචාරක අමාත්‍යවරයා වූ ආනන්ද තිස්සද අල්විස් මහතා නොවැලක්විය හැකි හේතූන් මත මෙම අවස්ථාවට සහභාගී නොවූ නමුත් ජනාධිපතිවරයාගේ හදිසි කැඳවීමද නොතකා ප්‍රවාහන අමාත්‍යවරයා  ලෙස එම්.එච්.එම්. මොහොමඩ් මහතා මෙම අවස්ථාවට පැමිණ තිබිණි. මෙම අවස්ථාවේ තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුව විසින් කොටුව දුම්රිය ස්ථානයේ තෙවැනි වේදිකාවේ ස්ථාපිත කර තිබූ තාවකාලික කාර්යාලය තුළ "Viceroy Special"  දුම්රිය වෙනුවෙන් රුපියලක මුද්දරයක්ද නිකුත් කළ අතර මහා සංඝරත්නයේ ජය පිරිත් දේශණා මධ්‍යයේ පෙරවරු 8.37ට යෙදුණු සුබ මොහොතින් "Viceroy Special"  දුම්රිය සිය මංගල ගමන ආරම්භ කළේය. මේ අවස්ථාවට සමාගම වෙනුවෙන් අධ්‍යක්ෂ හේමසිරි ප්‍රනාන්දු මහතාද, ක්ලිෆ් ජෝන්ස් මහතාද සහභාගී වු අතර පැය කිහිපයක ගමනකින් මහනුවරට ළඟාවූ  දුම්රිය පිළිගැනීම අධ්‍යක්ෂිකා ශිලා ප්‍රනන්දු මහත්මිය සහ කළමණාකාරු අර්නසට් වේදානන්ද  විසින් සිදුකරනු ලැබීය. දුම්රිය මහනුවරට ළඟාවන අවස්ථාවේ උඩරට නර්තනාංග සහිත සංස්කෘතික විචිත්‍රාංගයක්ද සිදු කළ බව සඳහන්ය.

මෙම මංගල ගමනෙන් අනතුරුව "Viceroy Special"  දුම්රියේ කිතුගොස ලොව පුරා පැතිර ගිය අතර ක්‍රම ක්‍රමයෙන් සංචාරක දම්රිය සේවා ඇවුම් සමාගමට ලැබෙන්නට විය. දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නියම කළ මසකට අවම කිලෝමීටර් දහසක ඇණවුම පූර්ණය කිරිම පළමු වසර දහය තුළ සමාගමට අසීරු අභියෙයා්ගයක් වූ නමුදු අද වන විට "Viceroy Special - 2"   "හිතාචි දුම්රිය" සහ "රේල් කාරය" යොදාගනිමින් මසකට අවමව කිලෝමීටර් 5000ක ඇණවුමක් පූර්ණය කරයි.

2017 අගෝස්තු 16දා රිවිර "කෝච්චියේ අපි" අතිරේකයේ පළවිය.

2016 වසරේ සිදුකල "වයිස්රෝයි" බදුලු සංචාරයේ කතාව මෙතැනින්

සටහන සහ තොරතුරු - ඥානේන්ද්‍ර ප්‍රදීප් පතිරණ

ඡායාරූප - හේමසිරි ප්‍රනාන්දුගේ Viceroy Special කෘතියෙනි.

අපගේ මීළඟ ගවේශනාත්මක සංචාරය සඳහා 076-6642607 අංකයට අමතන්න. හෝ මෙතැනට යන්න.

අඟුරු කකා වතුර බිබී වාෂ්ප දුම්රිය බදුලු ගිය හැටි

ඩීසල් එන්ජින් පෙරටු කරගෙන ඉහළටත් පහළටත් නැලවිල්ලේ ඇදෙන වත්මන් දුම්රිය ගමන්වාර අතර වසර තිහකට එපිට කාලයේ කරළියේ දස්කම් පෑ වාෂ්ප එන්ජින් දෙකක්,  පැරණි පන්නයේ මැදිරි කිහිපයක් පෙරටු කරගෙන පසුගිය පෙබරවාරි මුල් සතියේ යළි මොරටුවේ සිට බදුල්ලටත් බදුල්ලේ සිට කොළඹටත් සතියක කාලයක් පුරා වරින් වර ගමනේ යෙදුනේය.... මේ අපූරු දුම්රිය ගමන ගැන බොහෝ දෙනා අවධානය යොමුකරද්දී “MegaaHike“ කණ්ඩායමේ සාමාජිකයෝ තිදෙනෙක්ද ඒ සුන්දර අවස්ථාව ආවරණයට කඳුකරය පුරා දින ගණනාවක් මෙම දුම්රිය සමඟ ගමනේ යෙදුණහ. 

වසර 150කට පෙර මෙරට දුම්රිය ගමන ඇරඹූණේ වාෂ්ප එන්ජිමකිනි. ඒ රෝද අටකින් සමන්විත අඟල් 16.22 ප්‍රමාණයේ සිලින්ඩර් සහිත එංගලන්තයේ ස්ටීවන්සන් සමාගමේ නිෂ්පාදිත “ලියෝ පෝල්ඩ්“ නැමැති එන්ජිමෙනි.1950 දශකයෙන් පසු ඩීසල් එන්ජින් මෙරට දුම්රිය සේවයට එක් කරන තුරු සමස්ථ දුම්රිය සේවා පද්ධතියම ආවරණය කළේ වාෂ්ප එන්ජින් වලිනි.මෙරට සංස්කෘතිය සහ සාහිත්‍යයට පවා එක්වූ “අඟුරු කකා වතුර බිවු“ වාෂ්ප දුම්රිය එන්ජින් ධාවනය1970න් පසු කාළයේ  සාමාන්‍ය මෙහෙයුම් සඳහා භාවිතා නොවූවද, ලෝකයේ ජනප්‍රිය සංචාරක අංගයක් වන "Heritage Railway Tourisam" ලෝලීන් වෙනුවෙන් 1980 දශකයෙන් පසු වරින් වර ධාවනය කෙරිණි. 

අදවන විට බොහෝ දියුණ රටවල ක්‍රියාකාරී නැති ටැබ්ලට් ක්‍රමය, සැමෆෝ සංඥා ක්‍රමය ආදියත් , ධාවන තත්වයේ පවතින වාෂ්ප එන්ජින් පැවතීමත්, ක්‍රියාකාරී පටු ආමාන සෙන්ටිනල් (Sentinel) රථයක් සතුවීමත් ආදී කරුණූ නිසා විදෙස් දුම්රිය ලෝලීන් මෙරට සංචාර වලට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. මේ නිසාම ලෝකප්‍රකට ජර්මනියේ farrail සමාගම මඟින් සහභාගී වන්නෙක්ගෙන් බ්‍රිතාන්‍ය පවුම් 2570ක් හෙවත් ලාංකීය රුපියල් 536,000/-ක් අයකර සතියක කාළයක් පුරා දුම්රිය සංචාරයක් සංවිධානය කළේ මෙරට ප්‍රකට සංචාරක සමාගමක් වන JFටුවර්ස් සමඟ ඒකාබද්ධ වෙමිනි. 

දැනටද ධාවන මට්ටමේ ඇති වාෂ්ප එන්ජින් තුනක් ලංකා දුම්රිය සේවය සතුව ඇත. ඒ අංක 251B1A(තෝමස් මේට්ලන්ඩ්) /213B2B (වයිස්රෝයි)දරණ බේයර් පීකොක් සමාගමේ නිෂ්පාදනය කොට,  1928 ලංකාවට ආනයනය කළ එන්ජින් දෙකක් සහ ස්ටීවන්සන් සමාගම නිෂ්පාදනය කළ අංක 340 B1A  දරණ1948 දී මෙරටට ආනයනය කළ ෆෙඩ්‍රික් නෝර්ත් දුම්රිය එන්ජිම වශයෙනි. මින් 213 සහ 340 එන්ජින් මෙම සුවිශේෂි සංචාරය සඳහා දායක වූ අතර කඳුකරයේ ධාවනයේදී ඇතිවිය හැකි බලපෑම් අවම කර අවශ්‍ය බලය ලබාදීමට M5 -782 එන්ජිමද යොදාගැණිනි. ජනවාරි මස 29 දින සංචාරය අරඹා ලංකාවට පැමිණි මෙම සංචාරක කණ්ඩායමට31දා සිය පළමු දුම්රිය ගමන යොදාගත්තේ කොළඹට තදාසන්න ප්‍රෙද්ශ වලය. ඒ සඳහා අංක 340 B1A  එන්ජිම භාවිතා විය. පසුදින සිට ආරම්භ වුණු සංචාරයට 213B2B දරණ එන්ජිම භාවිතා විය. එය සාමාන්‍ය භාණ්ඩ දුම්රියක ආකෘතියකට සකසා CGSවැගන් 2ක්,  BCGS වැගන් 1ක්,  BHOවැගන් 1ක්,   BGT බවුසර් 1ක්,  BV මැදිරි 2ක්ද අමුණා සකස් කොට තිබිණි. සියළු වැගන් විශේෂයෙන් ආනයනය කළ ගල් අඟුරු පුරවා තිබුණේ දැන් දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව සතුව ගල් අඟුරු සංචිත නොමැති බැවිනි. එසේම සමස්ථ ගමන සඳහාම වත්මන් දුම්රියේ දක්නට නොලැබෙන හෙඩ් ෆයර්මන්, අන්ඩර් ෆයර්මන් ඇතුළුව කාර්ය මණ්ඩලයද කොළඹින් එක් කරගෙන තිබිණි. රියදුරන් ලෙස කටයුතු කර තිබුණේ ඩබ්.ආර්.යූ. රණසිංහ, කේ.එම්.පී.රොඩ්‍රිගෝ යන මහත්වරු බව මාධ්‍ය වාර්තා වල සඳහන් විය. 

 ඇමරිකාව, බ්‍රිතාන්‍යය, ජර්මනිය, ප්‍රංශය ඇතුළු රටවල් වලින් පැමිණි ඡායාරූප ශිල්පීන් සහිත මෙම සංචාරක කණ්ඩායම   දින කිහිපයක් තුළ කොටස් වශයෙන් බඳුල්ලට ගිය ගමනේ අතරමඟ හමුවන සෑම සුවිශේෂී තැනකදීම ඡායාරූප ගනිමින් සිය ගමනේ අරමුණූ උපරිමව ඉටුකොට ගත්හ. ඔවුන් යළි කොළඹට පැමිණ ගමන අවසන් කළේ පෙබරවාරි 7දාය. ආරුක්කු නවයේ පාළම, දෙමෝදර, ඇල්ල ආදී තැන්වලදී මෙම දුම්රිය නැරඹීමට පැමිණි අවශේෂ සංචාරකයින්ගෙන් මෙම කණ්ඩායමට යම් යම් බාධා මතුවූවද ඔවුන් සුහද ශීලිව කටයුතු කරමින්, සාමාන්‍ය දුම්රිය ගමන් වලට අවස්ථාව ලබාදෙමින් සිය කටයුතු වල යෙදුණු බව නිරික්ෂනය කළ හැකි විය.

දුම්රිය ලෝලීන් සීමිත පිරිසකට හැරුණු කොට ලාංකීය අපට මෙම සංචාරය ගැන ලාංකීය සමාජයට සුවිශේෂත්වයක් නොමැති වුවද ඉපැරණි දුම්රිය සංස්කාතියක් සහ සම්ප්‍රදායයන් පවතින රටක් ලෙස ලෝක "Heritage Railway Tourisam" තුළ ලංකාවට ඇති පිළිගැනිම විශාලය. තවත් නොබෝ දිනකින් මෙම සංචාරක පිරිසේ අත්දැකීම් ඔවුන්ගේ සමාජ ජාල පිටු වල සටහන් තබද්දී මෙවැනි සංචාර සඳහා වන විමසීම් තව තවත් වැඩි විය හැක. මේ නිසා JFටුවර්ස් වැනි පුද්ගලික ආයතන සමඟ තව තවත් සම්බන්ධ වෙමින් ඔවුන් මැදිහත් කරගෙන හෝ නානුඔය නුවරඑළිය පටු දුම්රිය මාර්ගය යලි ඉදිකර  - පේරාදෙණිය - බදුල්ල, මහව ට එපිට ග්‍රාමිය දුම්රිය මාර්ගය යොදාගෙන දුම්රිය සංචාරක සංස්කෘතියක් බිහිකර ආදායම් උපදවා ගන්නට දුම්රිය දෙපාර්තමේන්තුව උනන්දු විය යුතුය. මේ අපූර්ව දුම්රිය ගමන දුම්රිය බළධාරීන්ට පෙන්වා දුන්නේ ඒ යථාර්තයයි. 

මෙම දුම්රිය ගමන ආවරණයට ස්වාධීනව සහභාගී වූ  “MegaaHike“ කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින්ට අවස්ථාව ලබාදුන් දුම්රිය කාර්ය මණ්ඩලයටද, JFටුවර්ස්  සමාගමේ පිරිස් වලටද ස්තූතිවන්ත වෙමු. ඡායාරූප සැපයූ වරුණ් දේමින්ත, ලොවිඳු චතුරංග, දමින්ද ප්‍රාසාංගිකට ද ස්තූතියි! 

සටහන සහ ඡායාරූප - ඥානේන්ද්‍ර ප්‍රදීප් පතිරණ 

මෙම ලිපිය 2016/02/18 දින රිවිර පුවත්පතේ පළවිය. ඒ ලිපිය මෙතැනින් බලන්න.

නිබඳ රට තොට සරන - සරල පිය සටහන් උරුම ගවේශකයින්ගේ එකමුතුව අපේ MegaaHike ෆේස්බුක් සමූහය සමඟ එක්වන්නට කැමැති ඔබට දැන් ඒ අවස්ථාව විවෘතයි. මෙතැනින් පිවිසෙන්න.